Zbuntowane malarstwo

Dziś mija 50 lat od wielkiego skandalu, który zmienił spojrzenie na sztukę, a przede wszystkim na malarstwo.
Na Salon Paryski, który dominował w życiu artystycznym XIX-wiecznej Europy, dostawały się wówczas jedynie prace zgodne z regułami akademizmu.
Akademizm był kierunkiem w sztuce, który polegał na odwoływaniu się do zasad i ideałów sztuki antycznej oraz renesansowej, a także preferował tematykę mitologiczną, religijną i historyczną.
Prace niektórych artystów, chcących od niego odbiec, nie dostawały się na wystawę. Po licznych odrzuceniach, do Napoleona III zaczęły napływać skargi. Cesarz zadecydował wtedy o utworzeniu Salonu Dodatkowego (nazwanego później Salonem Odrzuconych). Wystawa ta miała swoje otwarcie 15 maja 1863 roku, został na niej zaprezentowany obraz Édouarda Maneta pt. „Śniadanie na trawie”. Dzieło to wywołało oburzenie- zastrzeżenie budziła rzekoma malarska niedoskonałość (nietypowa kompozycja, jak i sposób kładzenia farby), zarzucano też, że nie ma tematu i nie reprezentuje żadnego uznanego gatunku malarskiego. Jednak największą kontrowersją była przedstawiona naga kobieta (znana paryska kurtyzana) wyzywająco patrząca w stronę widza, prezentując ciało, które można kupić (wcześniej nagimi kobietami z obrazów były wyłącznie boginie). Malowidło to skłoniło niektórych malarzy, by odbiec od zasad akademizmu.
Jedenaście lat później, 15 kwietnia 1874 roku, przy bulwarze des Capucines 35 (w pracowni fotograficznej Nadara), otwarto wystawę, znaną dziś jako pierwsza wystawa impresjonistów. Przedstawione zostało na niej m.in. dzieło „Impresja, wschód słońca” autorstwa C. Moneta.
Louis Leroy, jeden z czołowych krytyków malarstwa tej epoki, w piśmie „Charivari”, posłużył się nazwą obrazu, by zatytułować swój artykuł: „Wystawa impresjonistów”. Określenie „impresjoniści” nie było pochlebne i przez wielu  było kojarzone z nowoczesną, niezrozumiałą sztuką, z młodymi artystami, którzy nie potrafią uszanować utrwalonych konwencji. Ironiczne określenie artystów z czasem stało się nazwą kierunku, który zrobił oszałamiającą karierę i zdominował malarstwo klasyczne. Charakteryzuje się on głównie przedstawieniem chwili i oddaniem wrażenia, przedstawia jedynie pozytywne aspekty życia. Wykorzystuje luminizm (sposób kształtowania kompozycji malarskiej za pomocą gry światła, obserwowanie światła słonecznego w plenerze) oraz dywizjonizm (metoda i technika polegająca na nakładaniu czystego koloru na płótno i tam mieszaniu go z innymi, malowanie pociągnięciami pędzla). Polscy przedstawiciele impresjonizmu to Józef Pankiewicz i Władysław Podkowiński, jednak o wiele większą sławą cieszy się wspomniany wcześniej Claude Monet.

„Impresja, wschód słońca” – Claude Monet

„Targ na kwiaty przed kościołem św. Magdaleny w Paryżu” – Józef Pankiewicz

„Dzieci w ogrodzie” – Władysław Podkowiński

Brak komentarzy